Taalgevoel stimuleren op spelende wijze: voorlezen aan kinderen

Één minuut verhaaltjes, 365 kabouterverhaaltjes, Sprookjes en vertellingen,… vroeger las mijn moeder mij en mijn broer dagelijks voor. Of dat de reden is waarom ik mijn hele kindertijd boeken verslonden heb, weet ik niet. Maar dat dat voorlezen een diepe indruk op mij nagelaten heeft, is duidelijk, aangezien die voorleesmomenten één van mijn vroegste herinneringen zijn.

voorlezen

Waarom voorlezen?

Één groot voordeel van voorlezen, is dat het de band tussen voorlezer en voorgelezene versterkt. Je beleeft namelijk samen aangename momenten. Daarnaast heb je nog tal van andere voordelen voor het kind: kinderen leren de wereld kennen, ze komen op een plezierige manier in contact met hun moedertaal en ontwikkelen daardoor spelenderwijs hun taalgevoel. Ze krijgen vaak ook een grotere interesse in geschreven taal en zullen daardoor meer gemotiveerd zijn om zelf te leren lezen. Daarnaast ontwikkelen de kinderen door voorgelezen te worden ook hun fantasie en hun geheugen, en het voorlezen kan hen ook helpen om nieuwe ervaringen en gevoelens te verwerken, en om mee na te denken over bepaalde gebeurtenissen of problemen. (boekenbende)

Wanneer voorlezen?

Voorlezen aan kinderen kan al wanneer ze nog heel jong zijn, en je kan het in principe blijven doen tot ze al heel oud zijn. Natuurlijk vereist een ander ontwikkelingsniveau ook een andere manier van voorlezen. Het voorlezen moet immers aangepast worden aan de evoluerende taalvermogens, maar ook aan de cognitieve vermogens van het kind, en zijn of haar moraliteit.

Voorlezen aan baby’s

Wanneer een baby drie maanden oud is bijvoorbeeld, kan je hem of haar gerust al voorlezen. Dat doe je dan aan de hand van prentenboekjes. Die boekjes gaan voornamelijk over herkenbare onderwerpen, die vaak aanwijsbaar zijn in de directe omgeving (bijvoorbeeld dieren). De voorlezer wijst de plaatjes aan en benoemt ze.

Voorlezen aan peuters

Aan peuters kun je al korte verhaaltjes vertellen, met heel veel plaatjes. Tot de leeftijd van 4 jaar blijven prenten een heel belangrijke rol spelen. De teksten zijn eerder eenvoudig, de zinnen rijmen liefst, en er komt best veel herhaling in voor. Door het rijm wordt het kind gestimuleerd om hardop mee te “lezen”. Het roept de rijmwoorden namelijk hardop mee. Herhaling helpt hierbij: wanneer het kind het verhaal al kent, kan het gemakkelijker ook meezeggen.

Voorlezen aan kleuters en lagere schoolkinderen

Aan de iets oudere kleuters (5 jaar) kan je al langere verhalen voorlezen. Hierbij is niet alleen het voorlezen van het verhaal belangrijk, maar ook het samen praten over dat verhaal. Ook kinderen die zelf al beginnen te lezen, hebben er belang bij dat er nog aan hen voorgelezen wordt. In het begin kunnen zij immers nog geen moeilijke teksten aan, waardoor datgene wat ze zelf kunnen lezen, een terugval is ten opzichte van de langere verhalen die ze als kleuter te horen kregen. Bovendien blijft het fijn voor kinderen om samen te genieten van een verhaal.

Wat voorlezen?

Er bestaan heel wat voorleesboeken. Goede voorleesboeken hebben enkele kenmerken gemeenschappelijk:

  • Het verhaal is leuk om te horen: de stijl is gevarieerd.
  • Prenten en tekst sluiten goed op elkaar aan, zodat luisteren en kijken hand in hand gaan.
  • Het verhaal heeft een goede structuur en er is een duidelijke opbouw, met een pointe.
  • Het verhaal heeft inhoud. Het nodigt uit om mee te denken en mee te voelen.

Zelfs als je boeken selecteert op deze elementen, blijf je met een hele waaier aan boeken zitten. Wat voor een kind een goed voorleesboek is, kan je dan ook maar te weten komen door te proberen en te observeren. Elk kind is anders en heeft andere voorkeuren.

kinderboeken

Het is ook leuk om dingen voor te lezen die aansluiten bij de leefwereld van het kind. Krijgt het kind er bijvoorbeeld binnenkort een broertje of zusje bij, waarom zou je dan niet eens kiezen voor een boek over een kindje dat er een broertje of zusje bij krijgt?

Hoe voorlezen?

Voorlezen aan een kind doe je traag, maar met veel expressie en met een variërende intonatie. Best heb je zelf het verhaal al enkele keren gelezen, zodat je weet wat er komt. Minstens even belangrijk als de techniek is echter de interactie die je tijdens het voorlezen met het kind hebt. Prentjes aanduiden voor een baby en woordjes zeggen, heeft weinig effect als je die baby niet echt bij het gebeuren betrekt: neem hem op je schoot, leg het boekje in zijn buurt, laat hem eventueel voelen,… Hetzelfde heb je met peuters en kleuters: neem de tijd om hen in het verhaal mee te krijgen. Laat hen stukken van de tekst herhalen of voorzeggen. Stel hen vragen. Bij een prentje dat illustreert wat je net verteld hebt, kan je een gesprekje beginnen met het kind waarin je vraagt wat hij of zij op dat prentje ziet. Je kan ook vragen stellen naar analogieën met de werkelijkheid. In het voorbeeld van daarnet over het broertje of het zusje, kan het bijvoorbeeld gebeuren dat het personage uit het boek eerst helemaal geen broertje of zusje wou, maar het nieuwe kindje later net super leuk vond. Dat kan een aanleiding zijn om aan het kind te vragen hoe hij of zij zich voelt bij de komst van de baby.

Je kunt aan de hand van verhalen ook fantasie-oefeningen doen, of de kinderen totaal andere dingen uit de wereld leren. Zo zijn er heel wat kinderen die bijvoorbeeld leren schaken hebben dankzij het boek “Lang leve de koningin”.

Wil je meer te weten komen over voorlezen aan kinderen? Bekijk dan gerust ook eens de tekst Waarom voorlezen? op Peuterplace of Voorlezen is elke dag een feest op de blog van Partou.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s